Klimczak: Kolej Rogowska może kursować regularnie. Co na to UMWŁ?

Propozycję, o której mowa, minister przedstawił na spotkaniu z mieszkańcami w rawskim Miejskim Domu Kultury. – Chciałbym, żeby Biała Rawska i Rawa Mazowiecka były połączone koleją z prawdziwego zdarzenia – zadeklarował. Ma to umożliwić zmiana Ustawy o Transporcie Kolejowym, do której przystąpił resort infrastruktury.

Z KPK na wąski tor?

Pomysł polega na umożliwieniu przeznaczania funduszy inwestycyjnych i modernizacyjnych (z kontekstu wynika, że chodzi zapewne o środki Krajowego Programu Kolejowego) na linie wąskotorowe. Po zmodernizowanej dzięki temu infrastrukturze miałyby kursować lekkie pojazdy szynowe o konstrukcji zbliżonej do tramwajów. Klimczak użył sformułowania „lekka kolej miejska”, które jednak w kontekście Kolei Rogowskiej, przebiegającej przez tereny słabo zurbanizowane (liczba mieszkańców Rawy to 16 tys., a Białej – 3 tys.) wydaje się mocno na wyrost.

Prawdą jest jednak, że za granicą nie brakuje przykładów kolei wąskotorowych wykorzystywanych w codziennej komunikacji. – Rozmawialiśmy z ekspertami. Wiemy, że taka funkcjonuje na zachodzie Europy – i może funkcjonować również w wielu miejscach naszego kraju. Dzięki takim nowoczesnym pojazdom w Rawie może nastąpić rewolucja – przekonywał polityk.

Zmodernizowana Kolej Rogowska miałaby zarówno służyć codziennym dojazdom do pracy, szkoły, urzędu czy szpitala, jak i dowozić do przesiadek na przyszłej stacji Biała Rawska na Centralnej Magistrali Kolejowej. Budowa tej ostatniej ma zakończyć się na przełomie 2027 i 2028 r.

UMWŁ nie chciał reaktywacji. Co zrobi teraz?

Projekt ustawy jest, jak stwierdził Klimczak, prawie gotowy. – Staram się o wpis do Wykazu Prac Legislacyjnych Rady Ministrów. Myślę, że finansowo także jesteśmy przygotowani – zapewnił. Kolejnym krokiem ma być określenie miejsc w Polsce, w których w pierwszym etapie codzienny ruch na wąskotorówkach mógłby zostać wznowiony. – Jest wiele miejsc, w których się nad tym zastanawiano i do tego dążono, m. in. Grójec i Piaseczno – przypomniał. Chodzi o krótkie odcinki, na których budowa linii normalnotorowej byłaby nieopłacalna lub wręcz niemożliwa – istnieje natomiast kolej wąskotorowa, którą można przy odpowiednich nakładach finansowych przywrócić do regularnej eksploatacji.

Klimczak zastrzegł, że w każdym z takich przypadków konieczna byłaby zgoda mieszkańców i współpraca z samorządem. Łódzki samorząd wojewódzki – zarówno w poprzedniej kadencji za rządów PiS, jak i w obecnej, w której władzę przejęła KO – podchodzi tymczasem do sprawy niechętnie. Na naszych łamach szeroko opisywaliśmy ambitną wizję rozwoju kolejki, przygotowaną przez prowadzącą ruch turystyczny Fundację Polskich Kolei Wąskotorowych. Obejmowała ona nie tylko kompleksowy remont torów i taboru, ale także wyznaczenie nowych przystanków i podniesienie prędkości, a nawet budowę nowego odcinka do popularnego wśród turystów rogowskiego Arboretum. W 2021 r. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego zlecił opracowanie eksperckie na temat przyszłości Kolei Rogowskiej, w którym dostosowanie do regularnego ruchu pasażerskiego było jednym z wariantów. Ostatecznie jednak w 2024 r. Urząd odrzucił koncepcję wykorzystania kolejki do przewozów regularnych, argumentując to sprzeciwem mieszańców (choć te, jak dowiedzieliśmy się nieoficjalnie, były nieliczne). W opublikowanych niedawno założeniach polityki rowerowej pojawił się zaś pomysł wykorzystania korytarza kolejki do budowy drogi rowerowej, być może wraz z rozbiórką torowiska. Tymczasem stan techniczny linii wciąż się pogarsza: odcinki z Jeżowa do Rawy i z Rawy do Białej musiały już zostać wyłączone z ruchu turystycznego.

– Dziś mogę zaproponować pani marszałek, panu staroście i wszystkim radnym rozmowę na temat tego, jak ma wyglądać to połączenie – zadeklarował jednak minister. Jak poinformował, rozpoczął już rozmowy na temat związanej z wąskotorówkami współpracy z przewoźnikami regionalnymi – i liczy na ich pozytywny finał.

Ciechocinek – czy to właściwa analogia?

– Bardzo podobną inwestycję niedawno zakończyliśmy: podobna odległość jak między Rawą a Białą jest między Aleksandrowem Kujawskim a Ciechocinkiem – wspomniał minister. Była to jednak pomyłka. W rzeczywistości (mierząc wzdłuż torów) Aleksandrów i Ciechocinek dzieli niespełna 7 km, a Rawę i Białą – 19 km.

W istocie, ruch na linii kolejowej 245 został przywrócony w grudniu ubiegłego roku po 14 latach przerwy. Między reaktywacją linii normalnotorowej a wąskotorowej są jednak poważne różnice. Z jednej strony koszty samego remontu infrastruktury byłyby zapewne niższe. Z drugiej – wznowienie ruchu do Ciechocinka nie wiązało się z koniecznością zakupu nowego taboru. Połączenie z linią 18 w Aleksandrowie pozwala zaś uruchamiać dalsze połączenia bezpośrednie (choćby do Torunia czy Bydgoszczy), co zwiększa atrakcyjność kolei w oczach pasażerów.

Z pewnością jednak reaktywacja wąskotorówek w relacjach takich jak choćby Rogów – Rawa – Biała, Piaseczno – Grójec, Zbiersk – Opatówek czy Stare Bojanowo – Śmigiel jest rozwiązaniem, nad którym warto się pochylić. Pewne ułatwienie już zresztą weszło w życie: w ubiegłym roku rozporządzenie Ministerstwa Infrastruktury podniosło dopuszczalną prędkość na liniach wąskotorowych z 40 do 80 km/h. MI nie wyklucza też dotowania operatorów kolejek.